Acerca de
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)
Büromuz, Avrupa Ä°nsan Hakları Mahkemesi (AÄ°HM) ve Anayasa Mahkemesi bireysel baÅŸvuruları alanında uzmanlaÅŸmıştır. AÄ°HM baÅŸvuru yolu, iç hukuk yollarının tüketilmesinin ardından bir hakkın elde edilmesi bakımından baÅŸvurulabilecek son çaredir. Bu nedenle baÅŸvurunun hem ÅŸekil hem de esas bakımından eksiksiz ve usulüne uygun hazırlanması, sürecin sonucunu doÄŸrudan etkileyen kritik bir aÅŸamadır.
​
AÄ°HM, kendisine yapılan baÅŸvuruları öncelikle ÅŸekil bakımından inceler. BaÅŸvurular, Mahkemenin kendine has resmi baÅŸvuru formu kullanılarak yapılmak zorundadır. Bu formdaki en küçük bir eksiklik dahi, baÅŸvurunun esası incelenmeden idari olarak reddedilmesine yol açabilir.
EksikliÄŸin sonradan fark edilmesi veya AÄ°HM tarafından bildirilmesi durumunda, yalnızca o eksikliÄŸi tamamlamak yeterli deÄŸildir; eksikliÄŸin giderildiÄŸi ve nihai karar tarihinden itibaren iÅŸleyen baÅŸvuru süresi içinde, eksiksiz yeni bir baÅŸvurunun yeniden yapılması gerekir.
Ä°çerik ve esas bakımından ne kadar haklı olunursa olunsun, baÅŸvuru usulüne uygun bir form ile yapılmamışsa, baÅŸvurunun kabul edilme ihtimali (çok istisnai haller dışında) neredeyse bulunmamaktadır. Nitekim AÄ°HM'in her yıl yalnızca Ä°çtüzük'ün 47. maddesindeki ÅŸekil eksiklikleri nedeniyle reddettiÄŸi baÅŸvuru oranı, toplam baÅŸvurulara göre yaklaşık yüzde 20-30 civarındadır.
​
​
​
AİHM başvuru formunda doldurulması gereken 74 alan bulunmaktadır. Başvurucuyla ilgili olan her alanın eksiksiz doldurulması gerekir; boş bırakılan veya hatalı doldurulan alanlar, başvurunun reddedilme riskini artırmaktadır.
BaÅŸvuru bir avukat aracılığıyla yapılıyorsa, baÅŸvurucunun gerçek veya tüzel kiÅŸi olmasına göre formun ilgili sayfasına (gerçek kiÅŸiler için 3. sayfa, tüzel kiÅŸiler için 4. sayfa) hem baÅŸvurucu hem de vekili tarafından ıslak imza atılması zorunludur. Bu noktada sıkça karşılaşılan bir yanılgıya da deÄŸinmek gerekir: noter onaylı bir vekâletnamenin forma eklenmesi yeterli deÄŸildir ve AÄ°HM tarafından da beklenmemektedir. AÄ°HM baÅŸvurularında bir avukata vekâlet verilmesi, istisnai haller dışında, yalnızca baÅŸvuru formu aracılığıyla gerçekleÅŸtirilir.
Başvurucu veya vekili, kim tarafından yapılmış olursa olsun, formun son sayfasını da mutlaka imzalamalıdır; bu imzanın eksikliği tek başına ret sebebidir.
Formun 2. sayfasında, baÅŸvurunun hangi devlete karşı yapıldığının doÄŸru ÅŸekilde iÅŸaretlenmesi gerekir; bu iÅŸaretlemenin yapılmaması da baÅŸvurunun reddine yol açabilir.
AÄ°HM Ä°çtüzüÄŸü'nün 47. maddesi ve BaÅŸvurunun Yapılmasına Dair Uygulama Talimatı uyarınca, baÅŸvuru süresini yalnızca usulüne uygun doldurulmuÅŸ bir baÅŸvuru formu kesebilir. 1 Åžubat 2022 tarihinden itibaren yapılan baÅŸvurular için bu süre 4 aydır. DiÄŸer bir ifadeyle, süre sınırına yakın yapılan ve Ä°çtüzük'ün 47. maddesinde aranan ÅŸartları taşımayan bir baÅŸvuru, süreyi kesmez; süre iÅŸlemeye devam eder ve hak kaybına yol açabilir.
AÄ°HM, baÅŸvuru formunda eksiklik tespit ettiÄŸinde baÅŸvurucuya bu yönde bir bildirim gönderebilir. Bu bildirimin ulaÅŸtığı tarihte baÅŸvuru için süre henüz dolmamışsa, eksik formun tamamlanması deÄŸil, yeniden ve eksiksiz bir baÅŸvurunun yapılması gerekir. AÄ°HM açıkça talep etmediÄŸi sürece, önceki baÅŸvurudaki eksikliklerin yalnızca tamamlanması yeterli kabul edilmez.
BaÅŸvuru sürecini kendi imkânlarıyla yürütmek isteyenler için AÄ°HM'in resmi internet sitesi güvenilir bir kaynaktır. Konuyla ilgili üçüncü kaynaklardan yararlanılması durumunda ise bu kaynaklardaki bilgilerin güncelliÄŸinin ayrıca teyit edilmesi önerilir.
​
​"Konuyla ilgili daha kapsamlı ve sistematik bir kaynak arayanlar için, Adalet Yayınevi tarafından yayımlanan "Avrupa Ä°nsan Hakları Mahkemesi BaÅŸvuru Usulü El Kitabı" adlı çalışmamıza baÅŸvurabilirler. Kitap, baÅŸvuru sürecinin ÅŸekil ve usul ÅŸartlarını adım adım ele almaktadır."
​