AİHM Başvuru formu doldurulurken nelere dikkat edilmeli?

Bu yazıda başvurucular veya avukatlar tarafından AİHM başvuru formu doldurulurken nelere dikkate edilmesi gerektiği konusuna AİHM kaynaklarından derlenmiş bazı bilgileri size aktarmaya çalışacağım.

Öncelikle belirtmeliyim ki, bu konu, bu yazının hazırlandığı tarihe göre incelenmiştir. Başvuru yapacaklar AİHM'in internet sitesinde yer alan son bilgilere göre başvurlarını hazırlamalıdırlar.

1. Sadece ve sadece AİHM internet sitesinden indirilecek başvuru formu kullanılmalıdır.

Başka sitelerden veya kaynaklardan indirilecek AİHM başvuru formlarının güncel olmaması ihtimali vardır. AİHM kurallarına göre mutlaka son başvuru formu kullanılarak başvuru yapılmalıdır. Aksi halde başvuru formu reddedilebilir.

2. Başvuru formu mutlaka AİHM İçtüzüğü 47. maddeye uygun olarak doldurulmalıdır.

Bu madde bağlamında ortaya çıkacak bir eksiklik başvurunuzun idari olarak reddine sebep olabilir (başvuru süresi ile ilgili şu yazıma bakabilirsiniz). Özellikle başvurunuzu hangi ülkeye karşı yaptığınıza dair formun 2. sayfasında yer alan alanı işaretlememek İçtüzük 47. madde anlamında bir eksiliktir.

3. Başvuru formuna iç hukuk yargılaması ile ilgili gerekli bütün belgeler eklenmelidir.

AİHM başvurusu yapabilmek için sadece başvuru formunu göndermeke yeterli değildir. Başvuru formuna mutlaka formda atıf yaptığınız mahkeme kararlarını, bilirkişi raporlarını, mahkemelere iç hukuk yollarının tüketilmesi ile ilgili sunduğunuz dilekçelerinizi vb. ilgili bütün belgeleri eklemeniz gerekmektedir. Hiç belge eklenmemesi veya eksik eklenmesi İçtüzük 47. madde gereği idari redde sebep olabilir.

4. Avukat aracılığıyla yapılan başvurularda formun yetki belgesi kısmı mutlaka doldurulmalı ve ıslak imza ile imzalanmalıdır.

AİHM'e ilk başvuru anında avukat ile temsil zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu sebeple ilgili kendi dolduracağı bir form ile de başvurabilir. Ancak alanında uzman bir avukat yardımından yararlanılması şiddetle tavsiye edilir. Avukat aracılığıyla yapılan başvurularda formda yer alan yetki kısmı hem başvurucu hem de vekil tarafından ıslak imza ile imzalanmalıdır.

5. Başvuru formunun son sayfası mutlaka ıslak imza ile imzalanmalıdır.

AİHM başvurularına en sık yapılan hatalardan birisi de budur. Avukat olmadan yapılan başvurularda başvurucu, avukat ile yapılan başvurularda da avukat mutlaka son sayfada bu iş için ayrılan alana ıslak imzasını atmalıdır.

6. Anayasa Mahkemesi bireysel başvurusundan sonra yapılan AİHM başvurularında başvuru formuna mutlaka AYM başvuru formu örneği de eklenmelidir.

AİHM'e başvurabilmek için iç hukuk yolları usulüne uygun olarak tüketilmelidir. Bunun ispat araçlarından birisi de AYM başvuru formudur. İç hukukta AYM'ye başvururken kullanılan AYM başvuru formunun AİHM başvuru formuna eklenmemesi durumunda başvuru, İçtüzük 47. maddeye uygun bir başvuru olarak kabul edilmeyecektir. Sadece bu eksiklik sebebiyle şimdiye kadar yüzlerce başvuru reddedilmiştir.

7. Başvuru formunun orijinal ıslak imzalı hali AİHM'e gönderilmelidir.

Başvuru formu mümkünse bilgisayar ortamında doldurulduktan sonra çıktısı alınıp ilgili bölümleri ıslak imza ile imzalanmalıdır. AİHM'e bu imzalı form gönderilmelidir. Bunun fotokopisi veya başka şekilde bir örneğinin gönderilmesi İçtüzük 47. maddeye göre red sebebi olabilecektir.

8. AİHM başvuru formuna sayfa eklenemez

AİHM başvuru formunun bu yazının yazıldığı tarihteki internet sitesinde yer alan hali 13 sayfadır. Başvuru formunda belli alanlar ayrılmıştır. Örneğin olayların anlatımına 3 sayfa, şikayetlerin anlatımına da 2 sayfalık yer ayrılmıştır. Bu alanların aşılarak sayfa eklenmesi İçtüzük 47. maddeye göre red sebebidir.

9. AİHM başvuru formuna ek açıklamalar usulüne uygun doldurulmalıdır.

Başvuru formunda size ayrılan alanın olayları ve şikayetleri açıklamanızda yeterli gelmemesi halinde AİHM 20 sayfaya kadar açıklama ekleme imkanı sunmaktadır. Bu açıklamaları başvuru formu kullanmadan serbest kağıda yazabilirsiniz. Ancak bu ek açıklamalar da sıkı şekil şartlarına tabidir. Bu şartlara uyulmaması da sayfa aşımı olarak değerlendirilebilir ve başvurunuz İçtüzük 47. maddeye uygun olmadığı gerekçesiyle reddedilebilir.

10. Forma eklediğiniz ek belgeleri CD veya Flash bellek içinde göndermeniz halinde bunların virüssüz ve usulüne uygun olması gerekir.

AİHM başvuru eklerinin elektronik hallerini kabul edebilir (bu konuda kesin bilgi için AİHM internet sitesine bakılmalı). Böyle bir durumda ekler düzgün taranmış olmalı, üzerinde bulundukları CD veya flash bellekte virüs olmamalıdır. Ekler bilgisayar ortamında kolaylıkla açılmalı ve okunabilir olmalıdır (pdf formatı). Belgelerin açılmaması, bozuk olması veya başka şekilde form eki olarak sunulmaması başvuru formunun İçtüzük 47. maddeye uygun olmaması olarak değerlendirilebilir.

11. Tüzel kişi başvurularda tüzel kişiliğin temsiline ilişkin belgeler mutlaka başvuru formuna eklenmelidir.

Tüzel kişiler de AİHM'e başvurabilirler (şirketler, dernekler, vakıflar veya sendikalar). Ancak böyle bir başvuruda o tüzel kişiliği (varsa avukatın dışında) kimin temsil ettiği başvuru formundan anlaşılmalıdır. Bunun yanında temsile ilişkin bütün belgeler de forma eklenmelidir. Eklenmemesi İçtüzük 47. maddeye göre red sebebidir.

Daha geniş ve güncel bilgilere AİHM'in internet sitesinden ulaşabilirsiniz.